Dehadalliruva Kamalagalu
(The Lotuses in the Human Body)

ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲಗಳು
ಮಾನವದೇಹ ಎಷ್ಟು ಕ್ಷಣಭಂಗುರವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಅಸದೃಶವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಭಗವಂತನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ. ಅನಂತಾನಂತ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಿಲಯ. ನಿಜವಾದ ದೇವಾಲಯ. ಸಾಧನೆಯ ದ್ವಾರಾ ಆತ್ಮೌನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಭಗವಂತನು ಕರುಣಿಸಿದ ತಾಣ. ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತ್ಯಾದಿಗಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದಲ್ಲಿ, ಈ ದೇಹ ಜೀವಿಯ ಪಾಲಿಗೆ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವಾಗುವುದು. ಸಾಧಕನಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳು ಭಗವದಾಜ್ಞೆಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವರು. ಸುಷುಮ್ನಾನಾಡಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ೭ ಕಮಲಗಳೇ ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಗಳೆನಿಸುವವು. ದಾಸರು ಅನುಭವಿಸಿ ವರ್ಣಿಸಿದ ಕಮಲಗಳ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸಿರಿ.
THE LOTUSES IN HUMAN BODY
The human body while transient is equally unique. It is the abode of Lord Almighty and His infinite forms. It is verily a temple. The ever compassionate Lord has gifted the physical body to the individual soul to help it attain self-realization. For a seeker focussed on leading life as per the Vedic scriptures, the body is a vehicle to traverse the path to salvation.Commanded by the Lord, various deities take up positions within the human body. There are seven lotuses in the Sushumna channel of a body which are like the seven discs in the path of yoga. Let us rejoice in the knowledge of these lotuses as described by the great Haridasas (Servants of Lord Sri Hari).
దేహంలోని కమలాలు
మానవదేహం ఎంత క్షణభంగురమో, అంతే అపూర్వము. అసదృశము. ఇది భగవంతుని ఆవాసమందిరం. నిజమైన దేవాలయం. సాధన ద్వారా ఆత్మౌన్న త్యాన్ని పొందడానికి జీవికి భగవంతుడు ప్రసాదించిన స్థానం. సాధకునికి సహక రించడానికి సకలదేవతలు ఈ దేహంలో నెలకొని ఉన్నారు. సుషుమ్నానాడిలోని 7 కమలాలే యోగమార్గం లో సప్తచక్ర ములని పిలువ బడుతున్నాయి. హరిదాసులు అనుభవించి వర్ణించిన కమలాల నిజస్వరూపాన్ని చూసి ఆనందించండి.

ಎರಡು ದಳಗಳ ಕಮಲ
ಈ ಕಮಲವು ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಕಮಲದ ಬಣ್ಣ ಮಧುಪುಷ್ಟದಂತೆ ಕೆಂಪು. ಮೊದಲನೆಯ ದಳದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು, ಎರಡನೆಯ ದಳದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನು ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಮಲಕ್ಕೆ ನಿಯಾಮಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ವಾಹನನೆನಿಸಿದ, ಛಂದೋಮಯನಾದ ಗರುಡದೇವನು ಇದಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರುವನು. ನಿರಂತರ ವೇದವಾಣಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿರುವನು. ಈ ಕಮಲದಲ್ಲೂ ಏಳುಜನ ಮರುದ್ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಇವರ ಹೆಸರುಗಳು ಪಿಕ-ಶುಕ-ಭೀಮ-ಯತಿ-ಹನು-ಪಿಂಗ- ಕಂಪನ ಎಂದು.
THE TWO PETALLED LOTUS
The two petalled lotus is located below the forehead and in between the eye brows of a human body and is red in colour like the flower Madhu. The four faced deity Brahma-consort of Saraswati is present in one petal and deity Mukhya Prana-consort of Bharati in the other petal. Lord Sri Krishna is the controlling deity for this lotus which is governed by the deity Garuda, the Lord’s vehicle who is an embodiment of Vedic meters. Garuda will be constantly worshiping Lord Sri Krishna through Vedic hymns. Also present in this lotus are the seven Marut deities – Pika, Shuka, Bheema, Yati, Hanu, Pinga, Kampana.
రెండు దళముల కమలము
ఈ కమలము కనుబొమ్మల మధ్యలో వుంటుంది. ఈ కమలము యొక్క వర్ణము మధుపుష్పమువలె ఎరుపు. మొదటిదళమునందు చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుడు, రెండవ దళంలో ముఖ్యప్రాణుడు సదా వసిస్తూ వుంటారు. ఈ కమలమునకు నియామకుడు శ్రీకృష్ణుడు. భగవంతునికి వాహనమైన వాడు, ఛందోమయస్వరూపుడు అగు గరుడదేవుడు ఈ కమలమునకు అభిమాని. నిరంతరం వేద ములతో శ్రీకృష్ణున్ని ఆరాధిస్తూ వుంటాడు. ఈ కమలంలోనూ పిక-శుక- భీమ- యతి- హను- పింగ-కంపన అను పేర్లు గలిగిన ఏడుగురు మరుద్దేవతలు కూడ సదా సన్నిహితులుగా వుంటారు.

ನಾಲ್ಕು ದಳಗಳ ಕಮಲ
ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನಾಲ್ಕು ದಳಗಳ ಕಮಲವು ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿದೆ. ನಿಯಾಮಕ ಶಾಂತೀಪತಿ ಅನಿರುದ್ಧನು ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವನು. ೪ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಪತಿಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಜಯಾಪತಿ ಸಂಕರ್ಷಣ, ಮಾಯಾಪತಿ ವಾಸುದೇವ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ನಾರಾಯ ಣರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಯಂಭುವಮನುವು ಇದಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿ. ಒಂದೊಂದು ದಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಋಕ್, ಯಜು, ಸಾಮ- ಅಥರ್ವಣವೇದಗಳು ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿ ರುತ್ತವೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಬುಧ, ಚಂದ್ರ, ಶನೈಶ್ಚರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಸಂಕರ್ಷಣ, ವಾಸುದೇವ-ನಾರಾಯಣ ರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ನಾಗ, ಕೂರ್ಮ, ಕೃಕಲ, ದೇವದತ್ತ, ಧನಂಜಯ, ಆವಹ, ಪರಾವಹರೆಂಬ ಮರುದ್ದೇವತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.
THE FOUR PETALLED LOTUS
The four petalled lotus is located at the prime center of a human body with LordAniruddha – consort of Shanti as its controlling deity. In the four petals, the Lord dwells in the forms of Pradyumna – consort of Kruti, Sankarshana – consort of Jaya, Vasudeva – consort of Maya and Narayana – consort of Lakshmi. Swayambhuva Manu is the governing deity for this lotus. In the four petals are present the four Vedas – Rig,Yajur, Sama, Atharvana. Reciting hymns from these Vedas, deities – Brihaspati, Budha, Chandra and Shaneishchara will be worshipping Pradyumna, Sankarshana, Vasudeva and Narayana. Marut deities – Naga, Koorma, Krukala, Devadatta, Dhananjaya, Avaha and Paravaha also have presences in this lotus.
నాలుగు దళాల కమలము
ఎరుపు రంగుతో కూడిన నాలుగు దళాల కమలము మూలాధారము నందు కలదు. నియామకుడైన శాంతీపతి అనిరుద్ధుడు, కమల కర్ణికలో వుంటాడు. నాలుగు దళాలలో క్రమంగా కృతిపతిప్రద్యుమ్న-జయాపతిసంకర్షణ- మాయాపతి వాసుదేవ- లక్ష్మీపతినారాయణులు వుంటారు. స్వాయంభువమను దీనికి అభిమాని. ఒక్కొక్క దళంలో క్రమంగా ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద, అథర్వణవేదాలు వుంటాయి. ఈ వేదాలను పఠిస్తూ దళాలలో క్రమంగా బృహస్పతి- బుధ- చంద్ర-శనైశ్చరులు, ప్రద్యుమ్న- సంకర్షణ-వాసుదేవ- నారాయణులను ఆరా ధిస్తూవుంటారు. నాగ-కూర్మ-కృకల-దేవదత్త- ధనంజయ- ఆవహ-పరావహ అను మరు ద్దేవతలు ఇక్కడ వుంటారు.

ಆರು ದಳಗಳ ಕಮಲ
ರಕ್ತನೀಲವರ್ಣಗಳುಳ್ಳ ಆರು ದಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಮಲವು ನಾಭಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಮಲಕ್ಕೆ ನಿಯಾಮಕ ಕೃತಿಪತಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು. ಅಭಿಮಾನಿ ಗಣನಾಥನು. ಕಮಲದ ಆರು ದಳಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಜಾಂಬವತೀ- ಕಾಳಿಂದೀ- ನೀಲಾ- ಭದ್ರ್ರಾ-ಮಿತ್ರವಿಂದ- ಲಕ್ಷಣಾದೇವಿಯರು ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದು ಜೀವಿಯ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಮಾಡಿಕೊಡುವರು. ಸಂವಹ- ಶಂಯು-ಉದ್ವಹ-ವಿವಹ- ಶಂತು- ಕಾಲ- ಶ್ವಾಸ ಎಂಬ ಏಳು ಜನ ಮರುದ್ದೇವತೆಗಳು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿಮಾನಿಯಾದ ಗಣಪತಿಯು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಜಮುಖವುಳ್ಳ ೧೯ ಮುಖಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಶ್ವನಾಮಕ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ನಿರಂತರ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
THE SIX PETALLED LOTUS
The six petalled lotus, coloured red and blue is located at the navel of a human body. Lord Pradyumna – consort of Kruti controls this lotus. Present in the six petals are Lord SriKrishna’s six queens – Jambavati, Kalindi, Neela, Bhadra, Mitravinda and Lakshana Devi.They are focussed on meditating on the Lord and encourage the human to do likewise.Also present in this lotus are seven Marut deities – Samvaha, Shamyu, Udhvaha, Vivaha, Shantu, Kala and Shwasa. Lord Ganapathy, the governing deity for this lotus is present in the form of 19 headed figure with
elephant face in the middle and he will be in constant meditation of Lord Almighty’s form of Vishwa.
ఆరు దళముల కమలము
రక్తనీలవర్ణాల 6 దళములతో కూడిన కమలము నాభిప్రదేశంలో వుంటుంది. దీనికి నియామకుడు కృతిపతిప్రద్యుమ్నుడు. అభిమాని గణనాథుడు. ఈ కమలము యొక్క ఆరు దళాలలో జాంబవతీ-కాళిందీ- నీలా- భద్రా- మిత్రవిందా లక్షణా దేవేరులు సదా సన్నిహితులుగా వుంటారు. వీరు జీవికి ధ్యానం చేసే శక్తిని ప్రసాదిస్తారు. సంవహ-శంయు- ఉద్వహ- వివహ- శంతు- కాల- శ్వాస అను 7 మందిమరుద్దేవతలు కూడ ఇక్కడ వాసం చేస్తారు. అభిమాని యైన గణనాథుడు మధ్యలో గజముఖం గలిగి, 19 ముఖాలతో కూడిన విశ్వనామకపరమాత్ముని నిరంతరం ధ్యానిస్తూ వుంటాడు.

ಎಂಟು ದಳಗಳ ಕಮಲ
ಕಮಲವು ಹೃದಯದÀಲ್ಲಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕೆಂಪು. ಕಮಲದ ಎಂಟು ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಯಮ, ನಿರಋತಿ, ವರುಣ, ಪ್ರವಹವಾಯು, ಕುಬೇರ, ಈಶ್ವರ ಇವರು ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಪೇಂದ್ರ-ಪರಶುರಾಮ-ರಾಮ- ಜನಾರ್ದನ-ಮತ್ಸ್ಯ-ಹಯವದನ-ಕಪಿಲ-ನರಸಿಂಹರನ್ನು ಸದಾ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಮಲಕ್ಕೆ ನಿಯಾಮಕ ಜಯಾಪತಿಸಂಕರ್ಷಣನು. ಅಭಿಮಾನಿ ಇಂದ್ರ. ಈ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ದೋಷ-ವಿಭೀಷಣ-ದ್ರೋಣ-ಧೃವ-ಪ್ರಾಣ-ದ್ಯು-ಅರ್ಕ-ವಹ್ನಿ ಎನ್ನುವ ಎಂಟು ಜನ ವಸುಗಳೊಟ್ಟಿಗೆ ನಲ-ಅನಿಲ-ಪ್ರತಿಭ-ಕುಮುದ-ಕಾಂತ-ಶುಚಿ-ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ಏಳು ಜನ ಮರುದ್ದೇವತೆಗಳು ಸಹ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
THE EIGHT PETALLED LOTUS
This lotus is located in the heart of a human body and its colour is red like that of a rising sun. The governing deities in the eight petals are – Indra, Agni, Yama, Nirarruti, Varuna, Pravaha Vayu, Kubera and Ishwara. These eight deities will be constantly worshipping the forms of Lord – Upendra, Parashurama, Rama, Janardana, Matsya, Hayavadana, Kapila and Narasimha. The controlling deity for this lotus is Lord Sankarshana – consort of Jaya and the governing deity is Indra. Also present in this lotus are the eight Vasu deities – Dosha, Vibheeshana, Drona, Dhruva, Prana, Dyu, Arka, Vahni along with seven Marut deities – Nala, Anila, Pratibha, Kumuda, Kanta, Shuchi and Shweta.
ఎనిమిది దళాల కమలము
కమలము హృదయంలో ఉన్నది. రంగు సూర్యునివలె ఎరుపు. ఈ కమలము యొక్క 8 దళా లలో క్రమంగా ఇంద్ర- అగ్ని- యమ- నిరఋతి-వరుణ- ప్రవహవాయు-కుబేర-ఈశ్వర వీరు సన్నిహి తులై ఉంటూ క్రమంగా ఉపేంద్ర-పరశురామ- రామ- జనార్దన- మత్స్య హయవ దన- కపిలనారసింహులను ఆరాధిస్తూంటారు. ఈ కమలానికి నియామకుడు జయాపతి సంకర్షణుడు. అభిమాని దేవేంద్రుడు. ఈ కమలంలో దోష- విభీషణ- ద్రోణ- ధృవ- ప్రాణ-ద్యుఅర్క- వహ్ని అను పేర్లుగల 8 మంది వసువులతో బాటు, నల- అనిల- ప్రతిభా-కుముద- కాంత- శుచి- శ్వేత అను పేరులుగల మరుద్దేవతలు వుంటారు.

ಹನ್ನೆರಡು ದಳಗಳ ಕಮಲ
ಕಮಲದ ಬಣ್ಣ ಮುತ್ತಿನಂತೆ. ಸ್ಥಾನ ಹೃದಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗ. ಕಮಲಕ್ಕೆ ನಿಯಾಮಕ ಶ್ರೀಹರಿ. ಅಭಿಮಾನಿ ಮಹರುದ್ರದೇವರು. ೧೨ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವಸ್ವಾನ್, ಅರ್ಯಮಾ-ಪೂಷಾ-ತ್ವಷ್ಟಾ-ಸವಿತಾ- ಭಗ- ಧಾತ- ವಿಧಾತ- ವರುಣ- ಮಿತ್ರ- ಶಕ್ರ- ಉರುಕ್ರಮ ಎಂಬ ೧೨ ಜನ ಸೂರ್ಯರು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವರು. ಈ ಕಮಲಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿಯೆನಿಸಿದ ರುದ್ರದೇವರು, ಶ್ರೀಹರಿಯಿಂದ ಅಭಿನ್ನನಾದ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನೃಸಿಂಹನನ್ನು, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ ನಿರಂತರ ಆರಾಧಿಸುವನು. ಈ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಅಜಿತ, ಗುರು, ಝುಂಝುಂ, ಸಂವರ್ತಕ, ಕೀಲ, ಜಿತ, ಸೌಮ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಏಳು ಜನ ಮರುದ್ದೇವತೆಗಳು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವರು.
THE TWELVE PETALLED LOTUS
This pearl coloured lotus is located in the chest region of a human body just above the heart. The controlling deity is Lord Sri Hari and the governing deity is Maha Rudra-consort of Girija. Twelve deities from the sun group are present in the twelve petals-Vivaswan, Aryama, Poosha, Tvashta, Savitha, Bhaga, Dhata, Vidhata, Varuna, Mitra,Shakra and Urukrama. The governing deity Rudra along with consort Parvati will be in constant worship of Lord Almighty’s form of Sri Lakshmi Narasimha. The seven Marut deities – Ajita, Guru, Jhumjhum, Samvartaka, Keela, Jita and Sowmya are also present in this lotus.
పన్నెండు దళాల కమలము
ముత్యమువలె వర్ణం గలది ఈ కమలము. దీని స్థానం హృదయం యొక్క పై భాగం. ఈ కమలము నకు నియామకుడు శ్రీహరి. అభిమాని మహరుద్ర దేవుడు. 12 దళముల యందు క్రమంగా వివస్వాన్- అర్యమా- పూషా- త్వష్టా- సవితా- భగ- ధాతా- విధాతా- వరుణ- మిత్ర- శక్ర-ఉరుక్రమ అనే 12 మంది సూర్యులు వాసం చేస్తూ ఉంటారు. ఈ కమలమునకు అభిమానియైన రుద్రదేవుడు, శ్రీలక్ష్మీనృసింహస్వామి పత్నీసమేతుడై నిరంతరం ఆరాధిస్తూ వుంటాడు. ఈ కమలంలో అజిత- గురు- ఝంఝం- సంవర్తక-కీల- జిత- సౌమ్య అనే పేర్లు గలిగిన ఏడుగురు మరుద్దేవతలు కూడ వాసం చేస్తూ వుంటారు.

ಸಹಸ್ರ ದಳಗಳ ಕಮಲ
ಈ ಕಮಲದ ಸ್ಥಾನ ಶಿರಸ್ಸು. ಕಮಲದ ಬಣ್ಣ ವಜ್ರದಂತೆ ಬಿಳುಪು. ಸಹಸ್ರ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ವಿಶ್ವಾದಿ ಸಹಸ್ರರೂಪಗಳು ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀವಾಯುದೇವರು ಸಹಸ್ರ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದು ಭಗವಂತನ ವಿಶ್ವಾದಿಸಹಸ್ರರೂಪಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಜಪಿಸುವರು. ಈ ಕಮಲಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು. ವಾಸುದೇವರೂಪಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಕಮಲಕ್ಕೆ ನಿಯಾಮಕನು. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ನಿಯಾಮಕನಾದ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವರು. ಇಲ್ಲೂ ಸಹ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನ-ವ್ಯಾನ-ಉದಾನ-ಸಮಾನ-ಪ್ರವಹವಾಯು- ಅಹಂಕಾರಿಕ ಪ್ರಾಣ ಎಂಬ ಏಳು ಜನ ಮರುದ್ದೇವತೆಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.
THE THOUSAND PETALLED LOTUS
This lotus is located in the head of a human body and is white in colour like that of a diamond. The Lord resides in these petals in thousand forms of Vishwa etc. Deity Vayudeva also present in these thousand petals is constantly meditating on the thousand forms of Lord Almighty. The controlling deity for this lotus is Lord Vasudeva and the governing deity is the four faced Brahma who will be constantly praying to Lord Almighty by various means. Seven Marut deities present here are – Prana, Apana, Vyana, Udana, Samana, Pravaha Vayu and Ahankarika Prana.
సహస్ర దళాల కమలము
ఈ కమలము యొక్క స్థానము శిరస్సు. దీని వర్ణము వజ్రమువలె తెలుపు. సహస్రదళ ములందు భగవంతుని విశ్వాది సహస్రరూపాలు సదా సన్నిహితమై వుంటాయి. వాయుదేవుడు సహస్రదళాలలో సదా సన్నిహితుడై, భగవం తుని విశ్వాది సహస్రరూపాలను ధ్యానిస్తూ వుంటాడు. ఈ కమలమునకు అభిమాని చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుడు. పరవాసుదేవుడు ఈ కమలానికి నియామకుడు. బ్రహ్మదేవుడు వాసుదేవుని స్తుతిస్తూ, సేవిస్తూ వుంటాడు. ఈ కమలంలోనూ ప్రాణ- అపాన- వ్యాన- ఉదాన-సమాన- అహంకారికప్రాణ- ప్రవహవాయు అను పేర్లుగల సప్త మరుద్దేవతలు కూడ ఉంటారు.